W dobie rosnących oczekiwań społecznych oraz międzynarodowych standardów zrównoważonego rozwoju, raportowanie niefinansowe (ESG) stało się nieodzownym elementem strategii biznesowej. Wprowadzenie obowiązkowych sprawozdań, które kompleksowo prezentują działania przedsiębiorstw w zakresie ochrony środowiska, społecznej odpowiedzialności oraz ładu korporacyjnego, ma na celu zwiększenie transparentności i budowanie zaufania zarówno wśród inwestorów, jak i konsumentów. Poniżej przedstawiamy, które podmioty będą zobowiązane do wdrożenia raportowania ESG oraz jakie terminy wdrożenia przewidują nowe regulacje.
Które podmioty są zobowiązane do raportowania ESG?
Nowelizacja przepisów, wynikająca z wdrażania dyrektywy CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive), znacząco rozszerza zakres podmiotów objętych obowiązkiem raportowania niefinansowego. Do głównych grup należą:
- Duże przedsiębiorstwa o znaczeniu publicznym
Dotychczasowe obowiązki wynikające z dyrektywy NFRD (Non-Financial Reporting Directive) obejmowały m.in. spółki notowane na giełdzie, banki, firmy ubezpieczeniowe oraz inne jednostki uznawane za kluczowe dla gospodarki. Te firmy już dziś muszą przedstawiać raporty niefinansowe – teraz jednak zostaną one zobowiązane do stosowania jeszcze bardziej szczegółowych standardów. - Pozostałe duże przedsiębiorstwa
Nowe przepisy rozszerzają kryteria obowiązku raportowania na wszystkie przedsiębiorstwa, które spełniają przynajmniej dwa z następujących warunków:- Bilans przekraczający 20 mln euro,
- Przychody netto powyżej 40 mln euro,
- Średniorocznie zatrudniają ponad 250 pracowników.
Nawet jeśli dane przedsiębiorstwo nie było wcześniej objęte obowiązkiem raportowania, z chwilą przekroczenia powyższych progów, wdrożenie standardów ESG stanie się koniecznością.
- Jednostki zależne
Firmy zależne od większych grup, których spółki macierzyste spełniają wymogi CSRD, również będą zobowiązane do raportowania niefinansowego. Dzięki temu, cała struktura organizacyjna będzie mogła przedstawić pełny obraz swoich działań w zakresie ESG. - Spółki notowane, w tym małe i średnie przedsiębiorstwa
Choć główny nacisk kładziony jest na duże przedsiębiorstwa, również mniejsze podmioty notowane na giełdzie nie zostaną całkowicie wyłączone spod regulacji. Dla nich przewidziano okres przejściowy, który umożliwi stopniowe wdrażanie nowych wymogów, aby nie obciążać ich nadmiernymi formalnościami od razu.
Harmonogram wdrożenia raportowania ESG
Wdrożenie nowych przepisów odbywać się będzie etapowo, co pozwoli przedsiębiorstwom na odpowiednie przygotowanie swoich struktur oraz systemów raportowania:
- Pierwszy etap – podmioty już objęte obowiązkiem raportowania niefinansowego
Firmy, które do tej pory sporządzały raporty w oparciu o dyrektywę NFRD, będą musiały dostosować swoje sprawozdania do bardziej szczegółowych wymagań CSRD. Obowiązek ten zacznie obowiązywać od raportowanego okresu rozpoczynającego się w 2024 roku, co oznacza, że pierwszy raport zgodny z nowymi zasadami zostanie opublikowany w 2025 roku. - Drugi etap – pozostałe duże przedsiębiorstwa
Przedsiębiorstwa, które nie były dotychczas zobowiązane do sporządzania raportów niefinansowych, będą miały obowiązek wdrożenia nowych standardów od roku finansowego 2025, z publikacją raportów w 2026 roku.
Trzeci etap – spółki notowane, w tym MŚP
Dla mniejszych spółek notowanych przewidziano okres przejściowy, który pozwoli na stopniowe wdrażanie wymogów raportowania ESG. Szczegółowe terminy dla tych podmiotów mogą być ustalane indywidualnie, jednak najczęściej wdrożenie będzie wymagane najpóźniej od 2026 roku.
Konsekwencje niedostosowania się do regulacji
Choć nowe przepisy mają na celu przede wszystkim zwiększenie transparentności i poprawę standardów raportowania, warto pamiętać, że niedostosowanie się do nich niesie ze sobą szereg konsekwencji:
- Sankcje finansowe i prawne
Niewywiązanie się z obowiązku raportowania niefinansowego może skutkować nałożeniem kar finansowych oraz innych sankcji przewidzianych przez prawo. Kary te mogą negatywnie wpłynąć na wyniki finansowe przedsiębiorstwa, a ich narastanie będzie dodatkowym obciążeniem dla organizacji. - Utrata konkurencyjności
Współczesny rynek wymaga od przedsiębiorstw nie tylko efektywnego działania ekonomicznego, ale również transparentności w zakresie odpowiedzialności społecznej i środowiskowej. Firmy, które nie wdrożą odpowiednich mechanizmów raportowania, mogą napotkać trudności w pozyskiwaniu kapitału oraz budowaniu pozytywnych relacji z inwestorami i partnerami biznesowymi. - Negatywny wpływ na reputację
W dobie mediów społecznościowych i rosnącej świadomości konsumentów, brak transparentności w kwestiach ESG może szybko wpłynąć na wizerunek firmy. Niedostosowanie się do nowych regulacji może być postrzegane jako brak zaangażowania w ochronę środowiska i odpowiedzialność społeczną, co z kolei może zniechęcić potencjalnych klientów oraz partnerów.
Podsumowanie
Raportowanie niefinansowe stało się kluczowym elementem współczesnej strategii biznesowej, wpływającym nie tylko na sposób komunikacji firmy z otoczeniem, ale także na jej konkurencyjność i wizerunek. Nowe regulacje wynikające z dyrektywy CSRD rozszerzają obowiązek raportowania na szersze spektrum podmiotów – od dużych przedsiębiorstw o znaczeniu publicznym, przez pozostałe duże firmy, aż po spółki notowane, w tym mniejsze podmioty. Harmonogram wdrożenia, podzielony na kilka etapów, pozwala na stopniowe dostosowywanie się do nowych wymogów, jednak niedotrzymanie tych terminów niesie ze sobą ryzyko sankcji finansowych, utraty konkurencyjności oraz negatywnego wpływu na reputację. Zachęcamy do wczesnego przygotowania się do wdrożenia standardów ESG – to nie tylko obowiązek prawny, ale przede wszystkim strategiczna inwestycja w przyszłość firmy, która pozwoli na budowanie zaufania i pozycji na coraz bardziej wymagającym rynku
